Hahn’s ara – Diopsittaca nobilis nobilis

Ondersoorten

Bij de Hahn ara worden drie ondersoorten onderscheiden, te weten:

• Hahn ara                                                  – Diopsittaca nobilis nobilis
• Blauwvoorhoofdara                                – Diopsittaca nobilis cumanensis 
• Langvleugelblauwvoorhoofdara*          – Diopsittaca nobilis longipennis

* omstreden ondersoort.

Uiterlijke kenmerken en geslachtsonderscheid

Diopsittaca nobilis nobilis

Formaat: 30 cm. groot.

Ringmaat: 8 mm.

Geslachtsonderscheid: Man en pop zijn uiterlijk gelijk. De man heeft vaak een bredere snavel en een wat grotere en plattere kop. Ook is de man vaak iets forser van formaat. Toch is de enige zekerheid om achter het geslacht van de vogels te komen een endoscopisch- en of een DNA onderzoek.

Man en pop: De hoofdkleur is groen. Het voorhoofd en het voorste deel van de schedel zijn donkerblauw. De vleugelbocht en de grote ondervleugeldekveren zijn rood. De buitenvlag van de buitenste handpennen zijn blauw. De veren aan de onderzijde van de staart en vleugels zijn olijfgeel. De onbevederde huid van de teugels en het gebied rondom de ogen is wit. De snavel is donkergrijs, de irissen van de ogen bruinrood en de poten donkergrijs.

Diopsittaca nobilis cumanensis

Formaat: 33 cm.

Ringmaat: 8 mm.

Geslachtsonderscheid: Man en pop zijn uiterlijk gelijk. De man heeft vaak een bredere snavel en een wat grotere en plattere kop heeft. Ook is de man vaak iets forser van formaat. De enige zekerheid om achter het geslacht van de vogels te komen blijft echter een endoscopisch- en of een DNA onderzoek.

Man en pop: D. n. cumanensis lijkt veel op D. n. nobilis maar is met zijn 33 cm. iets groter van formaat. Verder is de bovensnavel licht hoornkleurig met een zwarte punt.

Diopsittaca nobilis longipennis

Formaat: 35 cm. groot.

Ringmaat: 8 mm.

Geslachtsonderscheid: Man en pop zijn uiterlijk gelijk. De man heeft in algemene zin vaak een bredere snavel en een wat grotere en plattere kop heeft. Ook is de man vaak iets forser van formaat. Zekerheid over het geslacht wordt echter alleen maar verkregen door een endoscopisch- en of een DNA onderzoek.

Man en pop: D. n. longipennis lijkt veel D. n. cumanensis maar is iets groter, namelijk 35 cm.

Herkomst en leefwijze

1. n. nobilis komt voor in Venezuela, Guyana, Suriname, Frans-Guyana en Brazilië. D. n. cumanensis heeft zijn verspreidingsgebied in Brazilië en op de grens met Peru en Bolivia. D. n. longipennis komt alleen voor in Brazilië.

De vogels van dit geslacht worden vaak aangetroffen in gebieden met Buriti-palmen. Verder leven ze in bossen en gebieden met doornig struikgewas. Ten noorden van de Amazone zijn de vogels te vinden in moerasachtige gebieden en savannen. Hun voedsel bestaat uit zaden, noten en vruchten van o.a. palmbomen. Nestelen doen ze in holten van bomen, vooral van palmbomen.

De voeding van Hahn (dwerg)ara’s

De dagelijkse voeding voor ara’s dient grofweg uit drie (gelijke) delen te bestaan:

1. een goed zaadmengsel voor papegaaien aangevuld met diverse soorten (hele) noten, o.a walnoten, amandelen, hazelnoten en paranoten, echter niet meer dan 4 dopnoten per vogel per dag.
2. een mengsel van gekiemd zaad, eivoer en universeelvoer. Geef dit in een verhouding 2:2:1. Nadat het kiemzaad is geweekt kan hier het eivoer en het universeelvoer door gemengd worden. Verder is het verstandig twee keer per week, ondanks dat de vogels er ook vrij over moeten kunnen beschikken, scherpe maagkiezel en oesterschelpengrit door het kiemzaad te mengen.
3. een mengsel van fruit (appel, peer, sinaasappel) en groenvoer (o.a. wortel, tomaat, witlof e.d.).

Ook kan bijvoorbeeld 2 keer per week een nat gemaakt en uitgekneed snee bruinbrood gegeven worden. Verder dienen de vogels dagelijks vers drinkwater aangeboden te krijgen waaraan eenmaal per week een mutivitamine kan worden toegevoegd. In de periode dat er jongen zijn dient de dagelijkse hoeveelheid voedsel sterk verhoogd te worden. Door de voedselbehoefte van de jongen eten de oudervogels dan een veelvoud van wat ze buiten de broedtijd eten.

Huisvesting van Hahn(dwerg) ara’s

Ara’s kunnen het beste ondergebracht worden in een ruime volière van minimaal 5 meter lang, 3 meter breed en ongeveer 2,5 meter hoog. Verder is het van belang dat de vogels kunnen beschikken over een te verwarmen nachtverblijf. Hoewel een ruime huisvesting de voorkeur heeft worden er ook goede broedresultaten behaald in binnenvolières van bijvoorbeeld 2,00 x 2,50 x 2,00 meter hoog. Omdat vrijwel niets opgewassen is tegen de sterke snavels van deze vogels is een metalen volière (bijvoorbeeld van ijzer of aluminium) omspannen met een zware kwaliteit gaas een vereiste. Erg geschikt is het zogenaamde golfgaas, draaddikte 4 mm, maaswijdte 50 mm. Ook bouwmatten van ongeveer dezelfde draaddikte en maaswijdte zijn goed bruikbaar.Ook de eet- en drinkbakken dienen van ijzer te zijn en zodanig geplaatst te worden dat de vogels ze niet kunnen omgooien.

Kweken met de Hahn (dwerg)ara

Nestblok: Het nestblok dient een bodemoppervlak te hebben van 25 x 25 cm en een hoogte van ca. 65 cm. Het invlieggat moet een diameter hebben van 9 cm. Het nestblok dient bij voorkeur dikwandig (2,5 cm) en van hardhout te zijn. Verder verdient het aanbeveling om in de achterwand een inspectieluikje aan te brengen op een hoogte van ca. 15 cm. boven het bodemoppervlak. Zorg er voor dat het inspectieluikje buiten de volière geopend kan worden zodat zo weinig mogelijk verstoring plaats vindt tijdens het broedproces.

Nestmateriaal: Als nestmateriaal kan een dikke laag (ca. 10 cm.) houtkrullen vermengd met potgrond en of boshumus op de bodem van het nestblok worden aangebracht. Ook kan een dik stuk vermolmd hout gegeven worden. Dit wordt dan door de vogels geheel stuk geknaagd waardoor een prima bodembedekking in het nestblok ontstaat.

Kweek: Door het kleiner formaat van de vogel kan volstaan worden met een iets geringere afmeting van de volière. De minimale afmetingen bedragen dan ongeveer 3 meter lang, 1 tot 1,5 meter breed en een hoogte van 2 meter. Net als bij de hierboven behandelde ara’s moet het aangrenzende nachtverblijf verwarmd kunnen worden. Het verdient verder aanbeveling om het aangeboden nestblok het gehele jaar door te laten hangen. De pop legt 3 tot 4 eieren die alleen door haar worden bebroed. Na het leggen van het eerste ei duurt het ongeveer 26 dagen voor het uitkomt. De jongen zijn bij de geboorte voorzien van een geringe grijswitte donsbevedering. Na ongeveer 11 weken vliegen ze uit om daarna nog geregeld terug te keren in het nestblok. 

Bijzonderheden

De pop broedt zeer vast en verdedigt samen met de man fel krijsend hun territorium en de jongen. Nestcontrole is daardoor zeer moeilijk. Het verdient daarom aanbeveling het inspectie luikje van het broedblok zodanig te plaatsen dat deze zonder het verblijf te betreden is te openen. De jongen lijken erg op de oudervogels maar zijn nog te herkennen aan de oranje schouderbevedering. Deze is bij de oudervogels rood.

A. van Kooten